ภัยเงียบคนขับรถ กล้องสแกนทะเบียนภาคเอกชน แอบเก็บข้อมูลเส้นทางเดินทางโดยไม่รู้ตัว

กำลังเป็นประเด็นที่ถูกจับตามองอย่างมากในต่างประเทศ เกี่ยวกับการใช้งานกล้องอ่านทะเบียนรถอัตโนมัติหรือ ALPR ของบริษัท Flock Safety ที่ใช้ในภารกิจของเจ้าหน้าที่ตำรวจ ซึ่งเริ่มโดนตรวจสอบและถูกตั้งคำถามจากสังคมเรื่องความเป็นส่วนตัวมากขึ้นเรื่อย ๆ อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญชี้ว่ายังมีอีกหนึ่งระบบสอดส่องที่น่ากลัวไม่แพ้กัน และกำลังเก็บข้อมูลผู้ใช้รถอยู่อย่างเงียบ ๆ นั่นคือ "เครือข่ายกล้องตรวจจับทะเบียนของบริษัทเอกชน"

ในขณะที่กล้องของตำรวจหรือภาครัฐยังมีกระบวนการตรวจสอบการใช้งาน และสามารถร้องขอเข้าถึงข้อมูลเพื่อตรวจสอบความยโปร่งใสได้ เครือข่ายของบริษัทเอกชน เช่น Digital Recognition Network หรือ DRN กลับดำเนินงานได้โดยปราศจากการตรวจสอบจากสาธารณชน กล้องเหล่านี้มักติดตั้งอยู่บนรถยึด รถลากจูง หรือตามจุดต่าง ๆ ในพื้นที่เอกชน ทำหน้าที่บันทึกภาพทะเบียนรถ ตำแหน่ง GPS และเวลาอย่างต่อเนื่อง โดยรวบรวมเป็นฐานข้อมูลขนาดใหญ่ที่มีการบันทึกตำแหน่งรถยนต์นับพันล้านครั้ง

 

ความน่ากลัวของระบบนี้คือ ข้อมูลไม่ได้บอกเพียงแค่ว่ารถของคุณจอดอยู่ที่ไหนในเวลานั้น แต่เมื่อนำข้อมูลการพบเห็นหลายพันครั้งมาเรียงต่อกันตามลำดับเวลา ป้ายทะเบียนรถจะกลายเป็นรหัสติดตามตัวตนทันที ข้อมูลสามารถระบุพฤติกรรมได้อย่างแม่นยำว่าคุณพักอาศัยที่ไหน ทำงานที่ใด หรือแม้กระทั่งไปเที่ยวที่ไหนเป็นประจำ ซึ่งต่างจากสัญญาณ GPS บนสมาร์ตโฟนที่คุณสามารถปิดได้ เพราะระบบสแกนทะเบียนนี้จะทำงานทันทีที่คุณขับรถผ่านกล้อง โดยที่ผู้ขับขี่ไม่มีทางกดปิด และส่วนใหญ่จะไม่รู้ตัวเลยว่าถูกบันทึกภาพไปแล้ว

 

นอกจากนี้ ภาคเอกชนยังมีการนำข้อมูลดังกล่าวไปต่อยอดในเชิงพาณิชย์ เช่น กลุ่มบริษัทประกันภัยที่ซื้อเข้าถึงฐานข้อมูลเหล่านี้ เพื่อนำไปตรวจสอบว่าผู้เอาประกันแจ้งสถานที่จอดรถตรงกับความเป็นจริงหรือไม่ หรือนำไปเช็กการใช้งานรถยนต์เพื่อการค้าระหว่างวัน แม้จะเป็นประโยชน์ในการป้องกันการทุจริตประกันภัย แต่มันกลับแลกมาด้วยการสูญเสียความเป็นส่วนตัวของคนใช้รถทั่วไปที่ไม่ได้ทำผิดกฎหมายใด ๆ

 

ประเด็นที่น่ากังวลที่สุดคือเรื่องความปลอดภัยและการตรวจสอบ หากระบบของภาครัฐมีการใช้งานมิชอบ เจ้าหน้าที่อาจถูกตรวจสอบผ่านบันทึกการค้นหา (Search logs) แต่สำหรับบริษัทเอกชน ประชาชนแทบไม่มีโอกาสเรียกร้องขอตรวจสอบข้อมูลของตัวเองได้เลย อีกทั้งหากฐานข้อมูลระดับล้านรายการเหล่านี้หลุดรอดไปถึงมือผู้ไม่หวังดีหรือแฮกเกอร์ ข้อมูลเส้นทางการเดินทางประจำวันของคุณอาจกลายเป็นช่องทางให้มิจฉาชีพนำไปใช้ก่ออาชญากรรมได้อย่างง่ายดาย

 

วิกฤตความเสี่ยงนี้สะท้อนให้เห็นว่า ในยุคที่เทคโนโลยี ALPR แพร่หลาย ประชาชนไม่ได้ถูกจับตาดูแค่จากภาครัฐเท่านั้น แต่กำลังถูกสอดส่องโดยเครือข่ายไร้ตัวตนของเอกชนที่ไร้ซึ่งการควบคุมและตรวจสอบจากสังคมอย่างแท้จริง

 

ที่มา Carscoops